Servis taşımacılığı için gerekli belgeler, personel servisi işine yeni girmek isteyen girişimcilerin ve mevcut filosunu büyütmek isteyen servis firmalarının en çok araştırdığı konulardandır. Bir minibüs veya otobüs satın almak, sürücü bulmak ve kurumla anlaşmak faaliyete başlamak için tek başına yeterli değildir. Taşımanın hukuki niteliğine göre şirket kayıtlarından mesleki yetki belgesine, araç uygunluğundan güzergâh iznine, şoför evraklarından taşıma sözleşmesine kadar farklı belge gruplarının tamamlanması gerekir.
Eksik veya yanlış belgeyle çalışan araç denetimde sorun yaşayabilir, belediye çalışma izni alamayabilir, müşterinin araç kabul sürecinden geçemeyebilir ya da ihale şartnamesine aykırı duruma düşebilir. Bu nedenle personel taşımacılığı için gerekli belgeler yalnızca başvuru sırasında hazırlanan bir klasör olarak görülmemelidir. Her evrakın geçerlilik süresi, bağlı olduğu araç, sürücü, güzergâh ve müşteri kurum bilgisi düzenli biçimde izlenmelidir.
Servis Taşımacılığı Belgeleri Hangi Gruplara Ayrılır?
Personel servis operasyonunda evrakları altı ana grupta değerlendirmek, eksiklerin görülmesini kolaylaştırır. Başvuru makamı ve belge adı değişse de genel yapı şöyledir:
Firma ve vergi belgeleri
Vergi kaydı, oda kaydı, ticaret veya esnaf sicili, faaliyet belgesi, imza sirküleri ya da beyannamesi ve KEP gibi işletmenin hukuki durumunu gösteren evraklar.
Taşımacılık yetki belgeleri
Faaliyetin ticari, hususi, il içi veya şehirler arası olmasına göre D4, D3, D2 ya da başka bir uygun yetki belgesinin belirlenmesi.
Araç ve sigorta evrakları
Ruhsat, muayene, taşıt kartı, trafik sigortası, kapsama göre koltuk ferdi kaza sigortası ve yerel araç uygunluk belgeleri.
Şoför evrakları
Araç sınıfına uygun ehliyet, SRC2 veya SRC1, sağlık ve psikoteknik kayıtları, adli sicil şartları ve belediyenin istediği şoför tanıtım kartı.
Belediye ve güzergâh izinleri
Servis çalışma ruhsatı, personel servis güzergâh izin belgesi, tahditli plaka ve şehirdeki UKOME düzenlemesine bağlı evraklar.
Operasyon ve sözleşme evrakları
Taşıma sözleşmesi, güzergâh ve saat listesi, personel listesi, fatura ve denetimde ibraz edilmesi gereken taşıma kayıtları.
Bu grupların tamamı her işletmede aynı belge adlarıyla istenmez. Yalnızca kendi çalışanlarını kendi aracıyla taşıyan bir fabrikanın ihtiyacı ile başka şirketlere ücret karşılığı personel servisi sunan bir taşımacılık firmasının ihtiyacı farklıdır. Bu ayrım, yetki belgesinden sigorta kapsamına kadar bütün dosyayı etkiler.
Servis Firması Açmak İçin Gerekli Belgeler
Servis firması açmak için gerekli belgeler, işletmenin şahıs işletmesi, limited şirket, anonim şirket, kooperatif veya esnaf statüsünde kurulmasına göre değişir. Karayolu Taşıma Yönetmeliği kapsamında ticari yetki belgesi talep edenlerin genel olarak faal vergi mükellefi olması ve merkez adresinin bulunduğu yerde ilgili ticaret, ticaret ve sanayi, esnaf ve sanatkârlar veya uygun meslek odalarından birine kayıtlı olması gerekir. Tüzel kişiler açısından Kayıtlı Elektronik Posta adresi de yetki belgesi şartları arasında yer alabilir.
Başvuru ve denetimlerde yaygın olarak kullanılan firma evrakları şunlardır:
- Vergi levhası veya faal vergi mükellefiyetini gösteren kayıt,
- Ticaret Sicil Gazetesi ya da esnaf sicil kaydı,
- Güncel oda kayıt belgesi ve faaliyet belgesi,
- Şirket ana sözleşmesi ve faaliyet konusunu gösteren ticaret sicili kayıtları,
- İmza sirküleri veya gerçek kişiler için imza beyannamesi,
- Yetkili kişi başvurmayacaksa noter vekâletnamesi,
- Şirket ortakları ve temsil yetkisini gösteren belgeler,
- Vergi kimlik numarası, merkez adresi ve iletişim bilgileri,
- Tüzel kişiler için KEP adresi,
- Başvuru dilekçesi ve işlem bedeli makbuzu.
Şirketin ticaret sicilindeki faaliyet konusu önemlidir. Yalnızca ilgisiz bir faaliyet alanı bulunan şirket, taşımacılık yetki belgesi başvurusunda faaliyet konusu değişikliği veya ek kayıt ihtiyacıyla karşılaşabilir. Firma kurulurken mali müşavir ve ilgili Ulaştırma Bölge Müdürlüğüyle görüşülerek faaliyet kodlarının ve sicil açıklamasının personel taşımacılığı işine uygun hazırlanması faydalıdır.
Hizmet verilen fabrikalar, oteller, hastaneler ve diğer kurumlar resmi mevzuatın yanında kendi tedarikçi kabul sürecinde vergi ve SGK borcu yoktur yazısı, banka bilgisi, iş sağlığı ve güvenliği evrakı, kalite belgesi veya şirket yetkilisine ait ek kayıtlar isteyebilir. Bu evraklar her servis firması için tek tip yasal zorunluluk değildir; müşterinin satın alma ve sözleşme politikasına bağlıdır.
Personel Taşımacılığı İçin Hangi Yetki Belgesi Gerekir?
Servis taşımacılığında en kritik aşama, faaliyete uygun yetki belgesinin doğru belirlenmesidir. İnternette “personel taşımacılığı için D4 zorunlu” biçiminde tek cümlelik açıklamalar bulunsa da her operasyon D4 kapsamına girmez. Taşımanın ticari olup olmaması, mesafesi ve işletmenin kendi personelini mi yoksa başka kurumun personelini mi taşıdığı belirleyicidir.
D4 yetki belgesi nedir?
D4 yetki belgesi, ticari olarak taşıma mesafesine bakılmaksızın il içi ve 100 kilometreye kadar şehirler arası tarifeli veya tarifesiz yolcu taşımacılığı yapacaklara verilir. Bir servis firması başka bir fabrikanın, otelin veya işletmenin personelini ücret karşılığında il içinde taşıyorsa D4 belgesi çoğu operasyon için temel seçeneklerden biridir.
Ancak 100 kilometre sınırı ve güzergâhın il dışına çıkması dikkatle değerlendirilmelidir. Taşıma daha uzun şehirler arası tarifesiz yolcu taşımacılığı niteliğindeyse D2 yetki belgesi gündeme gelebilir. Kesin belge türü, güzergâh başlangıç ve bitiş noktalarıyla birlikte Bakanlığın yetkili biriminden teyit edilmelidir.
D3 yetki belgesi nedir?
D3 yetki belgesi, hususi taşımacılık faaliyeti kapsamında işletmenin kendi personelini ticari amaç olmaksızın taşıması için düzenlenir. Örneğin fabrika kendi adına kayıtlı araçlarla yalnızca kendi çalışanlarını ücretsiz taşıyorsa bu faaliyet, başka kurumlara ücret karşılığı hizmet veren servis firmasından farklıdır.
D3 belgesi piyasaya servis hizmeti satan firmalar için D4'ün yerine kullanılabilecek genel bir ticari belge değildir. “Kendi personeli” ve “ticari amaç olmadan” ölçütleri önemlidir. Başka şirket çalışanlarını ücret karşılığı taşıyan işletmenin D3 ile faaliyet göstermesi, yetki belgesi kapsamına aykırılık riski doğurabilir.
D2 yetki belgesi ne zaman gündeme gelir?
D2 yetki belgesi, yurt içinde tarifesiz ticari yolcu taşımacılığı yapacaklara verilir. D4'ün il içi ve 100 kilometreye kadar şehirler arası kapsamını aşan ticari grup veya servis taşımalarında D2 değerlendirmesi gerekebilir. Personel servis güzergâhı farklı iller arasında ve uzun mesafedeyse yalnızca “servis” kelimesine bakılarak D4 varsayılmamalıdır.
| Belge | Temel faaliyet | Tipik örnek | Dikkat |
|---|---|---|---|
| D3 | Hususi ve ticari olmayan taşıma | İşletmenin kendi personelini taşıması | Başka kurumlara ücretli servis yetkisi değildir. |
| D4 | İl içi ve 100 km'ye kadar ticari yolcu taşıma | Servis firmasının kurum personelini taşıması | Yerel izin ve güzergâh şartı ayrıca incelenir. |
| D2 | Yurt içi tarifesiz ticari yolcu taşıma | D4 kapsamını aşabilecek uzun mesafe | Mesafe ve taşıma biçimi teyit edilmelidir. |
Taşıt Belgesi ve Taşıt Kartı Nedir?
Firmanın yetki belgesine sahip olması, filosundaki her aracın otomatik olarak bu belge kapsamında çalışabileceği anlamına gelmez. Ticari taşıma faaliyetinde kullanılacak aracın ilgili yetki belgesinin taşıt belgesine kaydedilmesi ve araç için taşıt kartı düzenlenmesi gerekir. Bakanlığın tarifesiz yolcu taşımacılığı denetim listelerinde aracın yetki belgesine kayıtlı olup olmadığı temel kontrol başlıklarındandır.
Taşıt ekleme işleminde aracın özmal veya sözleşmeli olması, araç türü, kapasitesi, ticari tescili ve yetki belgesi türünün izin verdiği koşullar değerlendirilir. Sözleşmeli araç kullanılacaksa araç malikiyle taşıma firması arasındaki sözleşme ve elektronik muvafakat işlemleri gündeme gelebilir. Araç filodan çıktığında taşıt belgesinden düşürülmesi de gerekir.
Servis firmalarının yaptığı yaygın hata, belediyeden güzergâh izni alınan aracın Bakanlık taşıt kartı kaydını kontrol etmemektir. Belediye izni ve Bakanlık yetki belgesi iki ayrı süreçtir. Operasyonun niteliğine göre her ikisi de tamamlanmalıdır.
Güzergâh İzin Belgesi ve Belediye Evrakları
Servis güzergâh izin belgesi, personel taşımacılığı yapan firmaların yerel düzeyde en sık karşılaştığı evraktır. Büyükşehir belediyeleri ve UKOME'ler servis araçlarının çalışma şartlarını, tahditli plaka sistemini, güzergâh izinlerini, yıllık çalışma ruhsatlarını ve şoför tanıtım kartlarını kendi düzenlemeleriyle belirleyebilir.
Belgenin adı şehre göre değişebilir:
- Personel Servis Aracı Güzergâh İzin Belgesi,
- Servis Çalışma İzin Belgesi veya çalışma ruhsatı,
- Araç Uygunluk Belgesi,
- Güzergâh Kullanım İzin Belgesi,
- Personel Servis İzin Belgesi,
- Tahditli servis plakası çalışma belgesi,
- Özmal personel servis izin belgesi.
Antalya'daki düzenlemede personel servisi hizmeti veren “C” plakalı araçlar için C1 Personel Servis Aracı Güzergâh İzin Belgesi tanımlanır. İzmir'de özmal personel servis izin başvurusunda araç ruhsatı, zorunlu mali sorumluluk sigortası, araç uygunluk taahhütnamesi, şoför belgesi, şoför tanıtım kartı, taşınacak personel listesi ve güzergâh-saat listesi gibi evraklar istenebilmektedir. Bu örnekler, şehirler arasında başvuru biçiminin farklılaşabileceğini gösterir.
Belediye başvurularında genel olarak şu evraklarla karşılaşılabilir:
- Başvuru dilekçesi, şirket kaşesi ve imza belgesi,
- Yetkili kişi başvurmuyorsa noter vekâletnamesi,
- Servis aracının trafik tescil belgesi,
- Geçerli araç muayene kaydı,
- Zorunlu sigorta poliçeleri,
- D4 veya faaliyete uygun Bakanlık yetki belgesi,
- Taşıt kartı veya taşıt belgesi,
- Şoför tanıtım kartı ve sürücü evrakları,
- Hizmet verilen kurumla taşıma sözleşmesi,
- Güzergâh, durak ve çalışma saatleri listesi,
- Taşınacak personelin onaylı listesi,
- İzin ve hizmet bedelinin ödendiğine ilişkin makbuz,
- Yerel düzenlemeye göre araç takip sistemi veya ek uygunluk kayıtları.
Başka bir şehir için hazırlanmış eski bir belge listesini doğrudan kullanmayın. Güncel dilekçe örneğini, başvuru dönemini, ücret tarifesini ve izin süresini ilgili belediyenin resmi internet sitesinden kontrol edin.
Servis Aracı İçin Gerekli Evraklar
Servis aracı evrakları, aracın hem trafiğe çıkmaya hem yolcu taşımaya uygun olduğunu göstermelidir. Ruhsat fotokopisi tek başına yeterli değildir. Aracın yetki belgesindeki kaydı, belediye uygunluğu, sigortaları ve teknik kontrolleri birlikte izlenmelidir.
- Araç trafik tescil belgesi veya ruhsat,
- Geçerli periyodik araç muayene kaydı,
- Araca uygulanıyorsa egzoz emisyon ölçüm kaydı,
- Yetki belgesine bağlı taşıt kartı,
- Taşıt belgesinde kayıtlı olduğunu gösteren kayıt,
- Zorunlu mali sorumluluk trafik sigortası,
- Kapsama göre karayolu yolcu taşımacılığı zorunlu koltuk ferdi kaza sigortası,
- Belediye araç uygunluk belgesi veya çalışma ruhsatı,
- Personel servis güzergâh izin belgesi,
- Araç özmal değilse kira veya taşıt sözleşmesi ve malik muvafakati,
- İhale veya müşteri talebine göre bakım kayıtları ve araç kontrol formları,
- Varsa araç takip sistemi, kamera ve diğer güvenlik donanımına ilişkin kayıtlar.
Aracın tescil belgesindeki koltuk kapasitesi ile taşınan personel sayısı uyumlu olmalıdır. Fazla yolcu taşınmaması, yolcuların oturarak seyahat etmesi ve emniyet kemerlerinin kullanılabilir durumda olması operasyonel sorumluluğun parçasıdır. Araç yaşı, kapı sistemi, iç düzen, yangın söndürücü ve ilk yardım malzemesi gibi koşullar taşıma türüne ve yerel mevzuata göre kontrol edilebilir.
Servis Taşımacılığında Hangi Sigortalar Gereklidir?
Sigorta dosyası, personel taşımacılığı için gerekli evraklar arasında en kritik başlıklardan biridir. Kamu Kurum ve Kuruluşları Personel Servis Hizmet Yönetmeliği, personel servisinde kullanılan araçlarda zorunlu mali sorumluluk sigortasını ve sigortasız araçla personel taşınmamasını öngörür.
Karayolu Taşıma Yönetmeliği kapsamındaki yolcu taşımalarında zorunlu mali sorumluluk sigortasıyla karayolu yolcu taşımacılığı zorunlu koltuk ferdi kaza sigortası zorunlu sigortalar arasında sayılır. Poliçenin kesin kapsamı, taşıma türü ve araç özelinde sigorta uzmanıyla doğrulanmalıdır.
Servis firması poliçedeki plaka, araç tipi, kullanım amacı, koltuk kapasitesi ve geçerlilik tarihini ruhsatla karşılaştırmalıdır. Müşteri kurum ek teminatlar isteyebilir. Kasko veya işveren sorumluluk sigortası gibi isteğe ya da sözleşmeye bağlı poliçeler, yasal zorunlu sigortalarla karıştırılmamalıdır.
Poliçenin bulunması kadar doğru düzenlenmesi de önemlidir. Servis taşımacılığına uygun olmayan kullanım türüyle hazırlanan poliçe, hasar sırasında uyuşmazlık yaratabilir. Sigorta acentesine faaliyetin ücretli personel servisi olduğu ve aracın gerçek kapasitesi açıkça bildirilmelidir.
Servis Şoförü İçin Gerekli Belgeler
Servis şoförü için gerekli belgeler, aracın kapasitesi, taşıma türü, yerel belediye şartları ve müşterinin güvenlik politikasına göre değişebilir. Personel servisi sürücü dosyasında genel olarak şunlar bulunur:
- Kullanılacak araç sınıfına uygun geçerli sürücü belgesi,
- Yurt içi yolcu taşımacılığı için SRC2 mesleki yeterlilik belgesi,
- SRC1 sahibi ise SRC2 yetkisinin de bulunduğunun doğrulanması,
- Uygulanabilir kurallara göre psikoteknik değerlendirme ve sağlık kayıtları,
- Belediye veya UKOME tarafından istenen şoför tanıtım kartı,
- Kimlik bilgileri ve güncel fotoğraf,
- İlgili mevzuat ya da sözleşme istiyorsa adli sicil ve arşiv kaydı,
- SGK işe giriş bildirgesi veya çalışma ilişkisini gösteren belge,
- İşveren yükümlülüğüne göre iş sağlığı ve güvenliği eğitim kayıtları,
- İhale veya kurum tarafından istenen mesleki deneyim belgesi.
SRC2 belgesi neden gerekir?
Karayolu yük ve yolcu taşımacılığında kullanılan ticari araçlarda çalışan şoförlerin mesleki yeterlilik belgesine sahip olması gerekir. SRC1 uluslararası yolcu, SRC2 ise yurt içi yolcu taşımacılığı içindir. Türkiye içinde personel servisi kullanan sürücü bakımından çoğunlukla SRC2 aranır. SRC1 sahibi sürücüler SRC2 sahibi de kabul edilir.
Psikoteknik değerlendirme neyi gösterir?
Psikoteknik değerlendirme, sürücünün güvenli araç kullanmak için gerekli dikkat, algı, karar verme, tepki ve psikomotor yeteneklerini bilgisayar destekli testlerle ölçer. Yolcu taşımacılığı ve mesleği sürücülük olan kişiler bakımından bu kayıtlar önem taşır. Raporun geçerliliği, hekim onayı ve elektronik kayıt durumu güncel sağlık ve trafik kurallarına göre doğrulanmalıdır.
Ehliyetin araç sınıfına uygunluğu
Sürücünün herhangi bir ehliyete sahip olması yeterli değildir; minibüs veya otobüsün sınıfına uygun sürücü belgesine sahip olması gerekir. Kamu personel servislerine ilişkin düzenlemede sürücünün kullanacağı aracın niteliğine uygun sınıfta en az üç yıllık sürücü belgesine sahip olması şartı yer alır. Özel sözleşmeler daha uzun deneyim süresi isteyebilir.
Taşıma Sözleşmesi, Personel Listesi ve Sefer Evrakları
Servis taşımacılığı yalnızca araç ve sürücü belgesinden oluşmaz. Denetimde yapılan taşımanın kimin adına, hangi güzergâhta ve hangi yolcu grubu için gerçekleştirildiğinin gösterilmesi gerekebilir. Tarifesiz yolcu taşımacılığında yetki belgesi sahibiyle taşımayı yaptıran veya taşınan grup arasında imzalanan sözleşme önemli bir evraktır.
Personel servis sözleşmesi içinde aşağıdaki başlıkların açık olması faydalıdır:
- Taşımacı ve hizmet alan kurumun unvanı, adresi ve vergi bilgileri,
- Sözleşme başlangıç ve bitiş tarihi,
- Güzergâhlar, duraklar ve vardiya saatleri,
- Kullanılacak araç plakaları ve koltuk kapasiteleri,
- Asıl ve yedek sürücü bilgileri,
- Günlük veya aylık sefer sayısı,
- Ücret, fiyat farkı ve ödeme koşulları,
- Yakıt, otoyol ve köprü giderlerinin nasıl karşılanacağı,
- Araç değişikliği ve yedek araç prosedürü,
- Gecikme, arıza, kaza ve olağanüstü durum sorumlulukları,
- Sigorta ve belge yenileme yükümlülükleri,
- KVKK kapsamında personel ve konum verilerinin işlenmesi,
- Fesih, ceza ve uyuşmazlık hükümleri.
Araçta veya dijital sistemde güncel personel listesi, güzergâh ve sefer saati bulunması operasyonun doğrulanmasını kolaylaştırır. Belediyeler personelin adı, adres veya durak bilgileriyle güzergâh ve kalkış-varış saatlerini gösteren onaylı liste isteyebilir. Kişisel veriler gereğinden fazla paylaşılmamalı ve yalnızca yetkili kişilerin erişebileceği biçimde korunmalıdır.
Hizmet karşılığı düzenlenen fatura ve mali kayıtlar da önem taşır. Ulaştırma Bakanlığının tarifesiz yolcu taşımacılığı kontrol listelerinde taşıma sözleşmesi ve faturaya ilişkin kontroller bulunur. Sözleşme, fatura ve gerçekleşen sefer kayıtları birbiriyle uyumlu tutulmalıdır.
Kamu Kurumlarına Personel Servisi Verirken İstenen Belgeler
Kamu kurumlarına personel servisi verilmesi, özel şirket sözleşmesinden farklı olarak ihale mevzuatı ve Kamu Kurum ve Kuruluşları Personel Servis Hizmet Yönetmeliği kapsamında ek evrak gerektirebilir. İhale ilanında yeterlik belgeleri, araç listesi, iş deneyimi, teminat ve elektronik ihale kayıtları ayrıca düzenlenir.
Kamu personel servisinde araç ruhsatı ve kapasite belgeleri, güzergâh çizelgesi, personel sayısı, zaman tarifesi, kullanılacak araçların sayısı, modeli ve koltuk kapasitesi gibi bilgiler önemlidir. Teknik şartname araç yaşı, klima, araç takip sistemi, sürücü deneyimi, yedek araç sayısı ve bakım koşullarını genel mevzuattan daha sıkı belirleyebilir.
Kamu ihalesine teklif verecek firma yalnızca genel “servis taşımacılığı belgeleri” listesini değil, ilgili ihalenin idari şartnamesini, teknik şartnamesini, sözleşme tasarısını, birim fiyat teklif cetvelini, araç ve güzergâh listesini, yeterlik bilgileri tablosunu ve iş deneyimi kriterlerini ayrı ayrı incelemelidir. Genel mevzuatta çalışabilecek bir araç, ihalenin daha yeni model şartını karşılamayabilir.
Servis Taşımacılığı Belge Başvurusu Nasıl Yapılır?
Başvuru süreci faaliyet modeline göre farklılaşsa da aşağıdaki sıra evrak karmaşasını azaltır:
- Taşıma modelini belirleyin: Başka kurumların personelini ücret karşılığı mı, yalnızca kendi çalışanlarınızı mı taşıyacaksınız?
- Güzergâhı netleştirin: İl içi mi, 100 kilometreye kadar şehirler arası mı, daha uzun mesafe mi?
- Yetki belgesini teyit edin: D3, D4 veya D2 seçimini Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığının yetkili birimiyle doğrulayın.
- Firma kayıtlarını tamamlayın: Vergi, oda, sicil, faaliyet konusu, imza ve KEP belgelerini hazırlayın.
- Yetki belgesi başvurusu yapın: İşlemi e-Devlet veya Bakanlığın yönlendirdiği kanal üzerinden tamamlayın.
- Araçları yetki belgesine ekleyin: Taşıt belgesi ve taşıt kartı kayıtlarını kontrol edin.
- Belediye izinlerine başvurun: Çalışma ruhsatı, güzergâh ve araç uygunluk belgesi dosyasını oluşturun.
- Sürücü dosyasını doğrulayın: Ehliyet, SRC, psikoteknik, sağlık, tanıtım kartı ve SGK kayıtlarını kontrol edin.
- Sigortaları tamamlayın: Poliçe kapsamını gerçek taşıma faaliyetine uygun düzenletin.
- Sözleşme ve sefer kayıtlarını hazırlayın: Güzergâh, saat, personel listesi ve fatura süreçlerini düzenleyin.
- Son uygunluk kontrolünü yapın: Araç sefere çıkmadan bütün belgelerin geçerlilik tarihini kontrol edin.
Servis Firmalarının Belge Sürecinde Yaptığı Hatalar
Her personel taşımacılığı için D4 gerektiğini varsaymak
D4 birçok ticari il içi servis operasyonunda kullanılır; ancak firmanın kendi personelini taşıması D3, D4 kapsamını aşan tarifesiz ticari taşıma ise D2 değerlendirmesi gerektirebilir.
Belediye izni ile Bakanlık belgesini aynı sanmak
Güzergâh izin belgesi, servis çalışma ruhsatı ve D4 yetki belgesi farklı idarelerin farklı amaçlarla düzenlediği belgelerdir. Bir belgenin bulunması diğerinin yerine geçmeyebilir.
Araç yetki belgesine kayıtlı olmadan sefere çıkmak
Firma D4 sahibi olsa bile ilgili araç taşıt belgesinde kayıtlı değilse yetki belgesinin kapsamına uygunluk sorunu oluşabilir.
Sürücünün yalnızca ehliyetini kontrol etmek
Araç sınıfına uygun ehliyetin yanında SRC2, sağlık ve psikoteknik kayıtları, yerel şoför kartı ve sözleşmedeki deneyim koşulları da kontrol edilmelidir.
Sigorta poliçesinin kullanım türünü kontrol etmemek
Plaka doğru olsa bile poliçenin personel servisi faaliyeti ve araç kapasitesiyle uyumsuz düzenlenmesi ciddi risk yaratabilir.
Eski belediye evrak listesini kullanmak
UKOME kararları, ücret tarifeleri ve dijital başvuru sistemleri değişebilir. Her başvuru ve yenilemede resmi güncel liste kullanılmalıdır.
Belge sürelerini dağınık tablolarla takip etmek
Filodaki araç ve şoför sayısı büyüdükçe süresi geçmiş tek bir belge kurumun seferini aksatabilir. Merkezi bildirim ve evrak takibi operasyon riskini azaltır.
Servis Taşımacılığı İçin Gerekli Belgeler Kontrol Listesi
| Belge grubu | Temel evrak | Kontrol |
|---|---|---|
| Firma | Vergi, oda, sicil, faaliyet, imza ve KEP | Güncel unvan, adres ve yetkili bilgisi |
| Yetki | D4, D3 veya D2 | Faaliyete ve mesafeye uygunluk |
| Taşıt | Taşıt belgesi, taşıt kartı ve ruhsat | Plaka, kapasite ve sahiplik |
| Belediye | Çalışma ruhsatı, güzergâh ve araç uygunluk izni | Şehre göre yenileme dönemi |
| Araç | Muayene ve teknik uygunluk kayıtları | Geçerlilik ve model şartı |
| Sigorta | Trafik ve kapsama göre koltuk ferdi kaza | Tarih, kapasite ve kullanım türü |
| Sürücü | Ehliyet, SRC2, psikoteknik/sağlık, şoför kartı | Süre ve araç sınıfı |
| Operasyon | Sözleşme, güzergâh, saat ve personel listesi | Sefer ve müşteriyle uyum |
| Mali | Fatura ve ödeme kayıtları | Sözleşme ve taşıma kaydıyla uyum |
Servis Taşımacılığı Belgeleri Hakkında Sık Sorulan Sorular
Servis taşımacılığı yapmak için hangi belgeler gereklidir?
Genel olarak firma ve vergi kayıtları, faaliyete uygun D türü yetki belgesi, taşıt belgesi ve taşıt kartı, belediye güzergâh veya çalışma izni, araç ruhsatı, muayene ve sigortalar, sürücünün ehliyeti, SRC2 ve gerekli sağlık-psikoteknik kayıtları, taşıma sözleşmesi ve personel listeleri gerekir.
Personel taşımacılığı için D4 belgesi zorunlu mudur?
Başka kurumların personelini ücret karşılığı il içinde veya 100 kilometreye kadar şehirler arası taşıyan işletmeler için D4 sık kullanılan belgedir. Kendi personelini ticari olmayan biçimde taşıyan işletme D3, daha uzun tarifesiz ticari taşıma ise D2 kapsamında değerlendirilebilir.
D3 ile ticari servis taşımacılığı yapılabilir mi?
D3 işletmenin kendi personelini hususi ve ticari amaç olmadan taşımasına yöneliktir. Başka firmalara ücret karşılığı hizmet veren taşımacıya genel ticari yetki sağlamaz.
Servis güzergâh izin belgesi nereden alınır?
Faaliyetin yapıldığı büyükşehir veya belediyenin ulaşım, toplu taşıma ya da ticari plaka biriminden alınır. Belgenin adı ve başvuru sistemi şehre göre değişir.
Servis şoförü için SRC kaç gerekir?
Yurt içi yolcu taşımacılığı için SRC2 kullanılır. SRC1 sahibi olanlar SRC2 sahibi de kabul edilir. Uygun sınıf ehliyet ve diğer sürücü belgeleri ayrıca gerekir.
Psikoteknik belgesi gerekli midir?
Mesleği sürücülük olan ve yolcu taşıyan kişiler bakımından psikoteknik ve sağlık uygunluğu önemlidir. Güncel zorunluluk, rapor geçerliliği ve hekim onayı ilgili sağlık, trafik ve yerel düzenlemelerden doğrulanmalıdır.
Taşıt kartı ile ruhsat aynı belge midir?
Hayır. Ruhsat aracın trafik tescil belgesidir. Taşıt kartı aracın ilgili taşımacılık yetki belgesi kapsamında kayıtlı olduğunu gösterir.
Şirketin kendi personelini taşıması için hangi belge gerekir?
Ticari amaç olmadan yalnızca kendi personelini taşıyan işletmeler bakımından D3 gündeme gelir. Yerel özmal personel servis izni ve belediye evrakları ayrıca gerekebilir.
Personel listesi gerekli midir?
Taşımanın niteliği ve belediye düzenlemesine göre taşınan personelin listesi, durak bilgileri ve güzergâh-saat listesi istenebilir. Kişisel veriler yalnızca gerekli kapsamda tutulmalıdır.
Servis aracı için hangi sigortalar gerekir?
Zorunlu mali sorumluluk trafik sigortası temel şarttır. Karayolu Taşıma Yönetmeliği kapsamındaki yolcu taşımalarında zorunlu koltuk ferdi kaza sigortası da zorunlu sigortalar arasında sayılır.
Belediye belgesi her yıl yenilenir mi?
Servis çalışma ruhsatı, araç uygunluk belgesi veya güzergâh izni şehirdeki düzenlemeye göre yıllık ya da belirli dönemlerle yenilenebilir. Güncel takvim belediyeden öğrenilmelidir.
Belgeler nasıl takip edilmelidir?
Her belge araç, sürücü, kurum ve güzergâhla ilişkilendirilmeli; başlangıç ve bitiş tarihleri merkezi sistemde tutulmalı ve yenileme öncesi bildirim oluşturulmalıdır.
Sonuç: Doğru Belge, Doğru Araç ve Doğru Güzergâh Birlikte Yönetilmelidir
Servis taşımacılığı için gerekli belgeler 2026 listesi, tek bir ruhsat veya D4 belgesinden ibaret değildir. Firma kayıtları, taşımacılık yetkisi, aracın taşıt kartı, belediye güzergâh izni, sürücü belgeleri, sigorta poliçeleri ve taşıma sözleşmesi birbirini tamamlayan bir bütündür.
Ticari servis firması ile yalnızca kendi personelini taşıyan işletmenin belge ihtiyacı farklıdır. İl içi ticari faaliyette D4, hususi kendi personel taşımacılığında D3, daha geniş tarifesiz taşımalarda D2 gündeme gelebilir. Yetki belgesinin yanında yerel belediye ve UKOME şartları mutlaka kontrol edilmelidir.
Servis firmasının filosu büyüdükçe belgelerin yalnızca klasörlerde tutulması sürdürülebilir olmaz. Araç muayenesi, sigorta, taşıt kartı, güzergâh izni, SRC2 ve psikoteknik gibi evrakların süreleri sefer ve müşteri atamalarıyla birlikte izlenmelidir. Böylece süresi dolan bir belge nedeniyle servis aksaması, ihale riski veya müşteri kaybı yaşanma olasılığı azaltılabilir.
Resmî Kaynaklar ve Güncellik Notu
Bu içerik 25 Temmuz 2026 tarihinde genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır ve hukuki veya mali danışmanlık değildir. Başvuru listeleri ile UKOME kararları değişebileceğinden işlem öncesinde ilgili kurumdan teyit alınmalıdır.
- Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı — Yolcu taşımacılığı yetki belgesi türleri
- Karayolu Taşıma Yönetmeliği
- Tarifesiz yolcu taşımacılığı denetim kontrol listesi
- Mesleki Yeterlilik Eğitimi Yönetmeliği
- Kamu Kurum ve Kuruluşları Personel Servis Hizmet Yönetmeliği
- Antalya Büyükşehir Belediyesi servis araçları düzenlemesi
- İzmir Büyükşehir Belediyesi özmal personel servis izin belgesi